Przy półce z magnezem nietrudno poczuć się zagubionym. Cytrynian, jabłczan, glicynian, tlenek - nazw jest wiele, a każda obiecuje to samo. Tymczasem to właśnie forma magnezu przesądza o tym, ile organizm realnie przyswoi. W tym przewodniku porządkujemy najpopularniejsze formy magnezu: wyjaśniamy, jak się wchłaniają, przy jakich dolegliwościach warto po nie sięgnąć i którą wybrać dla siebie. Wszystko w oparciu o badania.
W skrócie - najważniejsze informacje
O skuteczności suplementu decyduje forma magnezu, a nie tylko jego ilość na etykiecie.
Formy organiczne - cytrynian, jabłczan, glicynian oraz chlorek wchłaniają się znacznie lepiej niż tlenek.
Cytrynian to uniwersalny, najlepiej przebadany wybór. Jabłczan doceniają osoby zmęczone, glicynian - łagodny i wyciszający.
Magnez wspiera pracę mięśni, układ nerwowy i poziom energii - to potwierdzone oświadczenia zdrowotne.
Tlenku magnezu ma najwyższą zawartość pierwiastka, ale słabiej się wchłania - sprawdza się raczej doraźnie niż jako główne źródło magnezu.
Na co pomaga magnez?
Magnez to jeden z najważniejszych minerałów w organizmie, uczestniczy w setkach procesów, od pracy mięśni po funkcjonowanie układu nerwowego. Zanim przejdziemy do wyboru formy, warto przypomnieć, w jakich sytuacjach magnez odgrywa realną rolę. Poniższe działania mają potwierdzone oświadczenia zdrowotne (EFSA), więc nie są obietnicą rodem z reklamy (2).
Kiedy magnez ma znaczenie
Praca mięśni
Magnez pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni. To dlatego sięgają po niego osoby, którym dokucza drżenie powieki, nocne skurcze łydek czy uczucie napiętych mięśni.
Spokój i sen
Magnez wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i funkcje psychologiczne. Kojarzony jest z wyciszeniem i lepszym snem - zwłaszcza w okresach napięcia i rozdrażnienia.
Energia na co dzień
Przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia oraz wspiera prawidłowy metabolizm energetyczny. Szczególnie cenny przy intensywnym trybie życia.
Kości i równowaga
Pomaga utrzymać zdrowe kości i zęby oraz zachować równowagę elektrolitową - dlatego warto dbać o jego podaż także profilaktycznie.
To zasługa magnezu, nie konkretnej formy
Wszystkie te korzyści daje magnez jako taki - niezależnie od formy, pod warunkiem że dobrze się wchłania. Nie istnieje osobna forma „na skurcze” czy „na sen”. Liczy się jedno: wybrać magnez, który organizm dobrze przyswoi, i przyjmować go regularnie. Formy różnią się przede wszystkim wchłanianiem i tolerancją i temu poświęcamy resztę przewodnika.
Dlaczego forma magnezu ma znaczenie?
W suplementach magnez nigdy nie występuje samodzielnie. Zawsze jest połączony z nośnikiem - kwasem lub aminokwasem - i to właśnie on decyduje o dwóch rzeczach: jak dobrze preparat się rozpuszcza oraz ile magnezu trafi do organizmu.
Badania są w tej kwestii zgodne. Formy organiczne, takie jak cytrynian, jabłczan czy glicynian, a także chlorek, rozpuszczają się lepiej i wchłaniają skuteczniej niż tania forma nieorganiczna, czyli tlenek magnezu (1, 3). Dla porównania z codziennej diety przyswajamy magnez średnio w 30-40%.
Dlaczego nie podajemy dokładnych procentów
W wielu miejscach spotkasz tabele z precyzyjnymi liczbami, na przykład „cytrynian 90%, glicynian 80%”. Problem w tym, że takie wartości dla większości form nie znajdują potwierdzenia w badaniach - są powielane z jednego źródła do drugiego. Rzetelnie wiadomo przede wszystkim, że tlenek wchłania się słabo, a formy organiczne znacznie lepiej. Dlatego zamiast efektownych, lecz niepewnych liczb posługujemy się tu uczciwą skalą wchłanialności.
Formy magnezu - wchłanialność w skrócie
Poniższe zestawienie pozwala jednym spojrzeniem porównać najważniejsze formy. Pasek obrazuje orientacyjną wchłanialność, a szczegóły każdej z nich znajdziesz w dalszej części przewodnika.
Wchłanialność form magnezu
Cytrynianbardzo dobra
Glicynianbardzo dobra
Jabłczandobra
Chlorekdobra
Treoniandobra (mało badań)
Tleneksłabsza
Skala orientacyjna, oparta na rozpuszczalności i badaniach porównawczych (1, 3).
Cytrynian magnezu
Najpopularniejsza i najlepiej przebadana forma magnezu. Jeśli nie wiesz, co wybrać, cytrynian jest bezpiecznym i uniwersalnym punktem wyjścia. Powstaje z połączenia magnezu z kwasem cytrynowym i cechuje się bardzo dobrą przyswajalnością.
Cytrynian magnezu w skrócie
Wchłanialność
bardzo dobra, najlepiej udokumentowana w badaniach (1, 3)
Kiedy sięgnąć
codzienne wsparcie, gdy dokuczają skurcze, napięcie lub gorszy sen
Dla kogo
dla każdego, kto szuka sprawdzonej i wygodnej formy
Warto wiedzieć
w większych dawkach może działać lekko rozluźniająco na jelita
Forma
wygodne kapsułki
Cytrynian magnezu TiB® - 90 kapsułek
Najlepiej przebadana, uniwersalna forma magnezu
Wygodne kapsułki - łatwe do stosowania w domu i w podróży
Magnez połączony z kwasem jabłkowym - związkiem, który w organizmie uczestniczy w wytwarzaniu energii. To dlatego jabłczan cenią osoby, którym doskwiera zmęczenie i spadek sił. Dobrze rozpuszcza się w wodzie i jest zazwyczaj łagodny dla żołądka.
Jabłczan magnezu w skrócie
Wchłanialność
dobra, forma organiczna o wysokiej przyswajalności
Kiedy sięgnąć
gdy dominuje zmęczenie i brak energii, a także przy skurczach
Dla kogo
osoby aktywne i przemęczone, które wolą formę w proszku
Warto wiedzieć
zwykle dobrze tolerowany, łagodny dla żołądka
Forma
proszek do rozpuszczenia w wodzie
Jabłczan magnezu w proszku TiB® BESTSELLER
Magnez połączony z kwasem jabłkowym - ceniony przy zmęczeniu
Wygodny proszek - sam odmierzasz porcję i mieszasz z wodą
Dostępny w opakowaniach 90 g i 170 g, czysty skład
Magnez połączony z aminokwasem glicyną, tworzący tak zwaną formę chelatową. Wyróżnia się wyjątkową łagodnością dla żołądka i praktycznie nie powoduje rozluźnienia jelit. Sama glicyna działa uspokajająco, dlatego po glicynian sięgają zwykle osoby, którym zależy na wyciszeniu i spokojnym śnie.
Glicynian magnezu w skrócie
Wchłanialność
bardzo dobra, forma chelatowa
Kiedy sięgnąć
przy napięciu, rozdrażnieniu i kłopotach ze snem; gdy inne formy drażnią żołądek
Dla kogo
osoby z wrażliwym żołądkiem oraz szukające wyciszenia
Warto wiedzieć
najłagodniejsza z dostępnych form
Chlorek magnezu
Forma o dobrej przyswajalności - co ciekawe, mimo że jest solą nieorganiczną, w badaniach wchłaniała się podobnie dobrze jak formy organiczne (3). Bywa stosowana zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie, na przykład do kąpieli stóp czy jako tak zwana oliwa magnezowa (przepis znajdziesz poniżej).
Chlorek magnezu w skrócie
Wchłanialność
dobra, zaskakująco wysoka jak na formę nieorganiczną (3)
Kiedy sięgnąć
gdy zależy Ci na wszechstronnej formie do stosowania wewnętrznego i zewnętrznego
Dla kogo
osoby ceniące również kąpiele i zastosowanie zewnętrzne
Forma
proszek do roztworów i kąpieli
Chlorek magnezu TiB® - 900 g
Wszechstronna forma - do stosowania wewnętrznego i zewnętrznego
czysta buteleczka z atomizerem (najlepiej szklana)
Przygotowanie
Zagotuj wodę i odstaw do ostudzenia - to przedłuża trwałość roztworu.
Wsyp chlorek magnezu do ciepłej (nie wrzącej) wody w proporcji 1:1.
Mieszaj, aż kryształki całkowicie się rozpuszczą i płyn będzie klarowny.
Przelej do buteleczki z atomizerem. Gotowe.
Jak używać
Rozpyl kilka psiknięć na skórę ramion, nóg lub stóp i delikatnie wmasuj. Najlepiej wieczorem, po kąpieli. Na początku skóra może lekko szczypać lub mrowić - to normalne; jeśli jest to nieprzyjemne, spłucz po około 20 minutach i następnym razem rozcieńcz roztwór większą ilością wody.
Siarczan magnezu (sól Epsom)
Siarczan magnezu znany jest powszechnie jako sól Epsom. To produkt do relaksujących kąpieli. Rozpuszczona w ciepłej wodzie służy do kąpieli całego ciała lub stóp, które pięknie odprężają po intensywnym dniu i pomagają rozluźnić napięte mięśnie.
Sól Epsom w skrócie
Zastosowanie
zewnętrzne - relaksujące kąpiele całego ciała i stóp
Kiedy sięgnąć
na wieczorny relaks, odprężenie i rozluźnienie mięśni po wysiłku
Warto wiedzieć
produkt do kąpieli
Forma
proszek do kąpieli
Sól Epsom (siarczan magnezu) TiB® - 900 g
Klasyczna sól do relaksujących kąpieli całego ciała i stóp
Na rynku spotkasz jeszcze kilka form, o których warto wiedzieć - choć nie wszystkie są równie dobrze udokumentowane.
Pozostałe formy - co warto wiedzieć
Treonian magnezu (L-treonian)
Reklamowany jako „magnez na mózg”, z racji zdolności docierania do układu nerwowego. Założenie brzmi obiecująco, ale badań u ludzi jest jak dotąd niewiele, a cena bywa wysoka.
Taurynian magnezu
Magnez w połączeniu z tauryną, kojarzony z sercem i spokojem. Dobrze tolerowany, choć - podobnie jak treonian - oparty na ograniczonej liczbie badań u ludzi.
Tlenek magnezu
Najtańsza i najczęściej spotykana forma. Zawiera najwięcej magnezu w przeliczeniu na gram, choć wchłania się słabiej niż formy organiczne (1). Bywa stosowana doraźnie, między innymi przy zaparciach. Jako codzienne źródło magnezu lepiej sprawdzą się formy lepiej przyswajalne.
Magnez z witaminą B6
To nie osobna forma, lecz przemyślane połączenie. Witamina B6 wspiera gospodarkę magnezową organizmu, dlatego oba składniki często łączy się w jednym preparacie - szczególnie z myślą o zmęczeniu i napięciu nerwowym.
Który magnez wybrać dla siebie?
Nie istnieje jedna forma idealna dla wszystkich. Najlepszy magnez to ten, który dobrze się wchłania, dobrze tolerujesz i chętnie przyjmujesz na co dzień. Poniższa ściąga pomoże dopasować formę do tego, co Ci doskwiera.
Dobierz magnez do swoich potrzeb
Nie wiesz, od czego zacząć? Wybierz cytrynian - uniwersalny i najlepiej przebadany.
Doskwiera Ci zmęczenie i brak energii? Rozważ jabłczan.
Napięcie, rozdrażnienie, gorszy sen? Dobrym wyborem będzie glicynian.
Masz wrażliwy żołądek? Postaw na glicynian - najłagodniejszy.
Dokuczają Ci skurcze lub drżenie powieki? Sprawdzą się cytrynian lub jabłczan, stosowane regularnie.
Szukasz chwili relaksu? Wieczorna kąpiel z solą Epsom lub chlorkiem magnezu.
Zależy Ci na najlepszym wchłanianiu? Postaw na formy organiczne lub chlorek - tlenek zostaw raczej do zastosowań doraźnych.
FAQ - najczęstsze pytania o formy magnezu
Jaki magnez jest najlepiej przyswajalny?
Najlepiej przyswajają się formy organiczne - cytrynian, glicynian i jabłczan - oraz chlorek magnezu. Cytrynian ma przy tym najwięcej badań potwierdzających dobrą wchłanialność. Najsłabiej wypada tlenek magnezu. Warto pamiętać, że dokładne procenty wchłaniania krążące w internecie najczęściej nie znajdują potwierdzenia w badaniach.
Który magnez na sen i stres?
Magnez wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, dlatego bywa pomocny w okresach napięcia i gorszego snu. Szczególnie dobrze sprawdza się glicynian - jest łagodny, a zawarta w nim glicyna działa uspokajająco. Kluczowe pozostaje jednak wybranie dobrze przyswajalnej formy i regularne stosowanie.
Który magnez jest najlepszy na skurcze?
Magnez pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni, więc przy skurczach warto zadbać o jego odpowiednią podaż. Najlepiej sprawdzą się dobrze przyswajalne formy, takie jak cytrynian lub jabłczan, przyjmowane systematycznie. Istotniejsze od samej formy jest to, czy magnez faktycznie się wchłania i czy stosujesz go regularnie.
Czym różni się cytrynian od jabłczanu magnezu?
Oba to dobrze przyswajalne formy organiczne. Cytrynian jest uniwersalny i najlepiej przebadany, a w większych dawkach może lekko rozluźniać jelita. Jabłczan, czyli magnez z kwasem jabłkowym, bywa wybierany przy zmęczeniu i jest zwykle łagodniejszy dla żołądka. W naszej ofercie cytrynian występuje w kapsułkach, a jabłczan w proszku.
Czy magnez wchłania się przez skórę z kąpieli?
Nie ma na to przekonujących dowodów. Przegląd naukowy opublikowany w czasopiśmie Nutrients uznał wchłanianie magnezu przez skórę za niepotwierdzone - skóra skutecznie ogranicza przenikanie jonów magnezu. Kąpiel z solą Epsom działa więc przede wszystkim relaksująco, dzięki ciepłej wodzie. Po realne uzupełnienie magnezu lepiej wybrać formę doustną.
Czy tlenek magnezu jest zły?
Nie, tlenek nie jest „zły” - ma po prostu swoje zastosowania. Zawiera najwięcej magnezu w przeliczeniu na gram i bywa pomocny doraźnie, na przykład przy zaparciach. Wchłania się jednak słabiej niż formy organiczne, więc jako codzienne źródło magnezu lepiej wybrać cytrynian, jabłczan lub chlorek.
1. Firoz M., Graber M. Bioavailability of US commercial magnesium preparations. Magnesium Research. 2001;14(4):257-262. 2. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 - oświadczenia zdrowotne dla magnezu (prawidłowe funkcjonowanie mięśni i układu nerwowego, prawidłowe funkcje psychologiczne, zmniejszenie uczucia zmęczenia, równowaga elektrolitowa, zdrowe kości). 3. Rylander R. i wsp. Bioavailability of Magnesium Salts - A Review. Journal of Pharmacy and Nutrition Sciences. 2014;4(1):57-59. 4. Gröber U., Werner T., Vormann J., Kisters K. Myth or Reality - Transdermal Magnesium? Nutrients. 2017;9(8):813.
-----------------
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.
Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie ogólnodostępnych publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie oraz książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki.
W przypadku stosowania suplementów diety pamiętaj, by nie przekraczać zalecanej dziennej porcji, i że nie mogą być one stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia.